Wyrok Sądu Rejonowego

II K 123/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

dnia 15 marca 2024 r.

Sąd Rejonowy w Warszawie w Warszawie w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący: SSR Anna Kowalska

Protokolant: st. sekr. Janina Nowak

Przy udziale Prokuratora Prokuratury Rej. - Maria Wiśniewska

po rozpoznaniu dniu 10 marca 2024 r. sprawy: Adam Zielińskiurodzonego dnia 20 maja 1980 r. w Krakowie, syna Jana i Marii z d. Malinowskiej

oskarżonego o to, że:

w dniu 15 stycznia 2023 r. w Warszawie działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej "Złota Rączka" oraz w związku z przyjętym zobowiązaniem na wykonanie obróbki podstopni schodowych i parapetów w mieszkaniu Katarzyny i Piotra Nowakowskich przyjął pieniądze w kwocie 1500 złotych tytułem zaliczki na zakup materiałów, których następnie wbrew obowiązkowi, pomimo nie wywiązania się ze zobowiązania nie zwrócił, czym działał na szkodę Katarzyny i Piotra Nowakowskich,

tj. przestępstwo z art. 284 § 2 k.k.

1. Oskarżonego uznaje za winnego zarzucanego mu czynu popełnionego w sposób opisany powyżej, z tą zmianą, iż przyjmuje, że oskarżony dopuścił się popełnienia przestępstwa w ciągu 5 lat po odbyciu 2 lat kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, tj. przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za ten występek na podstawie art. 284 § 2 k.k. wymierza mu karę 1 roku pozbawienia wolności.

2. Na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zalicza oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 1 lutego 2024 r. i nadal i w tym zakresie karę pozbawienia wolności uznaje za wykonaną.

3. Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 2000 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1255 z późniejszymi zmianami) zwalnia oskarżonego od zapłaty Skarbowi Państwa kosztów sądowych i nie wymierza mu opłaty.

SSR Anna Kowalska

UZASADNIENIE

W dniu 5 stycznia 2023 r. pomiędzy "Złota Rączka", należącym do oskarżonego Adama Zielińskiego, a pokrzywdzoną Katarzyną Nowakowską doszło do zawarcia dwóch pisemnych umów. Przedmiotem umów miało być wykonanie mebli kuchennych i szafy wnękowej wraz z ich montażem w domu, należącym do małżonków Katarzyny i Piotra Nowakowskich. Umowy opiewały na sumę w łącznej kwocie 5000 zł. Ponadto termin wykonania umowy strony określiły do dnia 20 lutego 2023 r.

Oskarżony spełnił swoją cześć zobowiązania, wynikającą z zawartych umów, jednakże prace w tym zakresie ukończył dopiero w 15 marca 2023 r. Z tego też powodu otrzymał od Nowakowskich kwotę 4500 i wynoszącą 500 zł. Katarzyna Nowakowska przystała na wynagrodzenie w takiej wysokości.

Ponadto dnia 1 kwietnia 2023 r. oskarżony ustnie zobowiązał się do wykonania na rzecz Nowakowskich, kolejnych czynności remontowych, w postaci obróbki podstopni schodowych oraz parapetów. W tym celu otrzymał od pokrzywdzonych kwotę 1500 złotych na zakup materiałów niezbędnych do przeprowadzenia uzgodnionych prac, co potwierdził w stosownym pokwitowaniu. Mimo wcześniejszych zapewnień Adam Zieliński nie pojawił się w domu Nowakowskich. Nie zakupił ponadto towaru, ani nie zwrócił pobranej sumy pieniędzy.

W takim stanie rzeczy pokrzywdzeni podjęli próbę telefonicznego skontaktowania się z nierzetelnym kontrahentem, celem wyjaśnienia przyczyn niewykonania zawartej umowy, tudzież otrzymania przekazanej zaliczki. Z uwagi, iż próby kontaktu okazały się bezskuteczne pokrzywdzony udał się do miejsca zamieszkania oskarżonego, który wówczas zapewnił go, iż wykona zlecone wcześniej czynności.

W dniu 15 grudnia 2023 r. Sąd Rejonowy w Warszawie nakazem zapłaty (I Nc 1234/23) zobowiązał Adama Zielińskiego do zapłaty na rzecz Katarzyny Nowakowskiej kwoty 1500 zł. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 2 kwietnia 2023 r.

Oskarżony jednak nie zwrócił otrzymanych pieniędzy, ani też nie przeprowadził umówionych prac remontowych.

Oskarżony Adam Zieliński urodził się 20 maja 1980 r. w Krakowie. Posiada wykształcenie średnie, z zawodu jest stolarzem, obecnie odbywa karę pozbawiania wolności w Zakładzie Karnym w Krakowie w Krakowie. Oskarżony jest żonaty i na utrzymaniu posiada 1 dziecko w wieku 5 lat. W przeszłości był 3 karany za przestępstwa przeciwko mieniu, w tym 1 za popełnione przestępstwa przywłaszczenia rzeczy ruchomych. Nie przebywał w izbie wytrzeźwień, nie był karany za wykroczenia.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie:

- częściowo wyjaśnień oskarżonego Adama Zielińskiego (k. 25-73, 82-83 akt),

- zeznań świadków:

* Katarzyny Nowakowskiej (k. 8-9 akt),

* Piotra Nowakowskiego (k. 35-36 akt),

- zgromadzonych i ujawnionych w sprawie dokumentów:

* zawiadomienia o podejrzeniu popełnieniu przestępstwa (k. 1-2 akt),

* kopia dowodu wpłaty (k. 3 akt),

* kopia przedsądowego wezwania do zapłaty (k. 4-5 akt),

* kopia nakazu zapłaty (k. 20 akt),

* kopia pozwu (k. 21-24 akt),

* dane z Izby Wytrzeźwień (k. 56 akt),

* dane o karalności za wykroczenia (k. 57 akt),

* dane o karalności z KRK (k. 60-61 akt).

Oskarżony Adam Zieliński, będąc dwukrotnie przesłuchiwany w charakterze podejrzanego na etapie postępowania przygotowawczego przyznał się do popełnienia zarzucanego mu przestępstwa i skorzystał z przysługującego mu prawa do składania wyjaśnień. Oskarżony wyjaśnił, iż prowadził czynność remontowe na rzecz Katarzyny i Piotra Nowakowskich. Podał, iż za montaż mebli kuchennych otrzymał kwotę 4000 zł. natomiast za montaż szafy wnękowej kwotę 1000 zł. Następnie Adam Zieliński podjął się wykonania obróbki podstopni schodowych i parapetów. Tytułem zaliczki na zakup towaru pobrał kwotę 1500 zł., jednakże z uwagi na problemy z samochodem nie pojawił się już w domu Nowakowskich. Adam Zieliński wyjaśnił nadto, iż częścią z otrzymanych od pokrzywdzonych pieniędzy spłacił swoje zadłużenie w "Castorama" w Warszawie, w której zaopatrywał się w materiały budowlane. Zadłużenie wynosiło około 1000 zł. Oznajmił również, iż nie pamięta co zrobił z resztą pieniędzy. Jako przyczynę zerwania kontaktu z pokrzywdzonymi podał, iż nie miał wystarczającej ilości "towaru", ani pieniędzy, by przystąpić do prac remontowych.

Oskarżony wyraził również swój żal z powodu zaistnienia całej sytuacji. Podkreślił, że chciał kontynuować współpracę z Nowakowskimi, gdyż zleceniodawcy mogli mu zapewnić pracę na dłuższy okres czasu. Z tego też powodu nie miał zamiaru ich oszukiwać.

Adam Zieliński ponadto w toku postępowania przygotowawczego przedstawił chęć dobrowolnego poddania się karze. Ostatecznie uzgodnił z prokuratorem karę 1 roku pozbawienia wolności.

W ocenie Sądu przyznanie się oskarżonego do winy, należało uznać za wiarygodne, tworzące wraz z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym spójną całość. Należy jednak wskazać, iż oskarżony błędnie podał kwoty pieniędzy, które otrzymał tytułem wynagrodzenia za montaż mebli kuchennych i szafy wnękowej. Bowiem jak wynika z pełni wiarygodnych zeznań pokrzywdzonych i kopii dokumentów w postaci pokwitowań, oskarżony otrzymał sumy pieniężne w kwotach 4500 zł. i 500 zł.

W toku postępowania przygotowawczego w charakterze świadka przesłuchano zawiadamiającą Katarzynę Nowakowską, która podała, iż w dniu 5 stycznia 2023 r. w Warszawie przy ul. Kwiatowej 12 zawarła umowę z Adamem Zielińskim o wykonanie mebli kuchennych oraz szafy wnękowej i ubraniowej. Oskarżony wykonał osobiście pomiarów mebli i sporządził kosztorys prac, wyceniając je na kwotę 5000 zł. Pokrzywdzona zeznała również, że czynności remontowe zostały zakończone dopiero w 15 marca 2023 r. Za montaż mebli oskarżony otrzymał zapłatę w dwóch ratach, tj. w kwocie 4500 zł., a następnie w kwocie 500 zł. Ponadto Adam Zieliński w ustnej umowie zobowiązał się do wykonania parapetów i stopni. Otrzymał w tym celu kwotę 1500 zł, co potwierdził w pisemnym pokwitowaniu. Świadek wskazała także, iż oskarżony miał rozpocząć niezwłocznie prace, ale nie pokazał się już w jej domu. Katarzyna Nowakowska próbowała się również skontaktować telefonicznie z Zielińskim, telefonując pod numery: 123456789 oraz 987654321. Podjęte próby kontaktu okazały się bezskuteczne. W związku z powyższym pokrzywdzona złożyła w Sądzie Rejonowym w Warszawie pozew o zasądzenie na jej rzecz kwoty 1500 zł.

W charakterze świadka przesłuchano również, męża Katarzyny Nowakowskiej, Piotra Nowakowskiego, który w pełni potwierdził przebieg wydarzeń opisanych przez jego żonę. Dodał ponadto, iż oskarżony nie otrzymał w całości umówionych 5000 zł., gdyż nie wykonał prac remontowych w wyznaczonym terminie. Świadek potwierdził także fakt przekazania oskarżonemu, tytułem zaliczki, kwoty 1500 zł., których do dnia przesłuchania Adam Zieliński nie zwrócił, ani też nie przystąpił do realizacji umówionych czynności.

Oceniając zeznania świadków - pokrzywdzonych Sąd nie miał jakichkolwiek wątpliwości co do ich wiarygodności. Zeznania te są jasne, logiczne, pozbawione wewnętrznych sprzeczności i tworzą z pozostałym, uznanym za wiarygodny, materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie spójną całość. Wskazać należy, że zeznania zarówno Katarzyny Nowakowskiej jak i Piotra Nowakowskiego korespondują w całej swojej rozciągłości z dokumentami ujawnionymi w toku sprawy, a w szczególności z kserokopią pokwitowania pobrania przez oskarżonego zaliczki na materiały w kwocie 1500 zł. (k. 20 akt), oraz kserokopią nakazu zapłaty, wydanym przez Sąd Rejonowy w Warszawie (k. 12 akt). Ponadto zeznania świadków zostały w zasadniczej części potwierdzone przez oskarżonego w złożonych przez niego wyjaśnieniach.

Oceniając pozostałe dowody wynikające z dokumentów ujawnionych w sprawie, Sąd stwierdził, że strony nie kwestionowały tych dokumentów, nie zaszły też żadne inne okoliczności mogące podważyć autentyczność tych dokumentów jak i prawdziwość treści w nich zawartych. Wobec tego Sąd uznał dowody wynikające z tych dokumentów za zgodne z prawdą i dał im wiarę. W szczególności przydatnym dla ustalenia stanu faktycznego okazał się dokument w postaci pokwitowania pobrania przez oskarżonego kwoty 1500 zł.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Przestępstwo określone w art. 284 § 2 k.k. polega na przywłaszczeniu sobie powierzonej rzeczy. Przywłaszczeniem w rozumieniu kodeksu karnego jest bezprawne, z wyłączeniem osoby uprawnionej, rozporządzenie rzeczą ruchomą znajdującą się w posiadaniu sprawcy przez włączenie jej do swego majątku i powiększenie w ten sposób swojego stanu posiadania lub stanu posiadania innej osoby albo wykonywanie w inny sposób w stosunku do rzeczy ruchomej uprawnień właścicielskich. Przywłaszczenie polega na rozporządzaniu rzeczą, która już uprzednio znajdowała się w posiadaniu przywłaszczającego. Przestępstwo przywłaszczenia jest znamionowane skutkiem, w postaci utracenia przez właściciela tej rzeczy. Jest to przestępstwo indywidualne, które może popełnić jedynie osoba, której powierzona jest rzecz ruchoma. Przepis art. 284 § 2 chroni szczególny stosunek zaufania, którym został obdarzony sprawca przez właściciela rzeczy. Ochrona tego szczególnego stosunku zaufania oraz naruszenie go przez sprawcę sprzeniewierzenia uzasadnia surowszą odpowiedzialność sprawcy dopuszczającego się tej postaci przywłaszczenia. Dla odpowiedzialności karnej na podstawie art. 284 § 2 k.k. nie jest konieczne powierzenie rzeczy poprzez zachowanie szczególnej formy prawnej, jak również nie jest wymagane, aby powierzający określił precyzyjnie zakres uprawnień i obowiązków osoby, której rzecz jest przekazywana. Istotne jest natomiast to, by z okoliczności towarzyszących powierzeniu wynikało, że rzecz jest przekazywana jedynie czasowo bez prawa dysponowania, w tym w szczególności prawa rozporządzania rzeczą jak własną.

Ponadto przepis art. 284 § 2 chroni szczególny stosunek zaufania, którym został obdarzony sprawca przez właściciela rzeczy. Ochrona tego szczególnego stosunku zaufania oraz naruszenie go przez sprawcę sprzeniewierzenia uzasadnia surowszą odpowiedzialność sprawcy dopuszczającego się tej postaci przywłaszczenia.

Przestępstwo z art. 284 § 2 k.k. może być popełnione tylko w zamiarze bezpośrednim kierunkowym, który musi obejmować cel działania sprawcy (włączenie cudzej rzeczy ruchomej lub cudzego prawa majątkowego do majątku sprawcy). Istotnym elementem strony podmiotowej sprzeniewierzenia nie jest sam fakt odmowy wydania rzeczy powierzonej, lecz powody nie zwrócenia, a więc wola włączenia rzeczy do swojego majątku lub wola postępowania z nią jak z własną (por. wyrok SN z 15 czerwca 2005 r., IV KK 36/05, Prok. i Pr. 2005, nr 7-8, poz. 9).

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że zgodnie z art. 115 § 9 k.k. rzeczą ruchomą lub przedmiotem jest także polski lub obcy pieniądz lub inny środek płatniczy.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził ponad wszelką wątpliwość, iż Adam Zieliński swoim postępowaniem wyczerpał wszystkie znamiona określone w art. 284 § 2 k.k., a tym samym dopuścił się popełnienia przestępstwa sprzeniewierzenia.

Oskarżony Adam Zieliński był tą osobą, której powierzono pieniądze w kwocie 1500 zł. Powierzenie sumy pieniężnej nastąpiło poprzez czynność faktyczną - wydanie mienia do rąk oskarżonego.

Nastąpiło ono na określony przez powierzającego czas (oskarżony miał tego samego dnia zakupić towar i rozpocząć prace) i w konkretnym celu - zakupu materiałów, niezbędnych do wykonania podstopni i parapetów. Adam Zieliński w umówionym terminie, ani po jego upływie powierzonego mienia nie zwrócił, nie zakupił również przedmiotowych materiałów. Okoliczności przekazania pieniędzy, a w szczególności zachowanie oskarżonego tuż po ich otrzymaniu, tj. nie poinformowanie w jakikolwiek sposób pokrzywdzonych o powodach nie rozpoczęcia prac remontowych, zerwanie z nimi kontaktu, oszukańcze zwodzenie Katarzyny Nowakowskiej co do chęci wywiązania się z podjętego zobowiązania wskazują w jednoznaczny sposób na umyślny zamiar oskarżonego. Oskarżony już w momencie przekazania pieniędzy nie miał zamiaru jego zwrotu. Pozbawił on właściciela posiadania i możliwości dysponowania mieniem i postąpił z nim jak z własnym. Sąd wprawdzie nie ustalił, co stało się z całością powierzonej oskarżonemu sumy pieniężnej ale dla bytu tego przestępstwa nie jest konieczne ustalanie, że oskarżony poprzez przywłaszczenie mienia dokonał przysporzenia na swoją rzecz. Wiadomo jedynie, z wyjaśnień oskarżonego, iż około 1000 zł. zostało przekazanych na spłatę zadłużenia w "Castorama" w Warszawie. Z resztą pieniędzy Adam Zieliński nie pamięta co uczynił. Jednakże, w niniejszej sprawie wystarczającym jest ustalenie, że powierzoną mu rzecz potraktował jak własną, dysponując nią niezgodnie z wolą właściciela.

Uznając winę oskarżonego za udowodnioną w zakresie przypisanego mu czynu Sąd przystąpił do rozważań co do wymiaru kary za popełnione przestępstwo. Wymierzając oskarżonemu karę 1 roku pozbawienia wolności Sąd kierował się wskazaniami art. 53 i n. k.k., a w szczególności baczył, by orzeczona kara była adekwatna do stopnia winy oskarżonego, stopnia społecznej szkodliwości jego czynu oraz zabezpieczała względy prewencji indywidualnej i generalnej w zakresie jej indywidualnego i społecznego oddziaływania.

Sąd uwzględnił okoliczności przedmiotowe wyrażające się sposobem działania sprawcy, osiągniętą korzyścią, wysokością wyrządzonej szkody, faktem braku jej naprawienia. Należy podkreślić, iż oskarżony nadużył zaufania 2 osób i wyrządził im krzywdę moralną i materialną. Stopień społecznej szkodliwości jego zachowania jest znaczny. Oskarżony nadużył przecież zaufania ludzi, których znał od stosunkowo dłuższego czasu. To przez osoby takie jak Adam Zieliński coraz trudniej znaleźć ludzi bezinteresownie pomocnych, ufnych, życzliwych. Sąd uwzględnił również okoliczności podmiotowe z jednej strony wyrażające się w determinacji działania, uprzedniej karalności oskarżonego za przestępstwa przeciwko mieniu (w tym 1 za przestępstwo z art. 284 § 2 k.k.) z drugiej strony niekaralności oskarżonego za wykroczenia, nie przebywanie w izbie wytrzeźwień oraz wyrażenie przez oskarżonego żalu z faktu popełnionego przestępstwa.

Uwzględniając powyżej wskazane okoliczności, Sąd wymierzył Adamowi Zielińskiemu karę zaproponowaną przez oskarżyciela i uzgodnioną z oskarżonym w ramach instytucji przewidzianej w art. 335 § 1 k.p.k., uznając, iż kara 1 roku pozbawienia wolności jest prawidłowo wyważona i będzie stanowiła sprawiedliwą odpłatę za popełniony czyn.

Wymiar kary jest zdaniem Sądu adekwatny do stopnia zawinienia oskarżonego, a karę wymierzoną za przypisany mu czyn trudno uznać za zbyt surową. Wskazać należy, iż ustawowe zagrożenie za popełnienie przestępstwa przywłaszczenia rzeczy ruchomej określone zostało od 3 miesięcy kary pozbawienia wolności.

Orzekając karę 1 roku pozbawienia wolności, Sąd rozważał również możliwość warunkowego jej zawieszenia, jako że spełniona została przesłanka formalna do zastosowania środka probacyjnego, wyrażająca się wymierzeniem kary nie przekraczającej 2 lat pozbawienia wolności. Podstawową przesłanką skorzystania z dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności jest prawdopodobieństwo graniczące wręcz z pewnością, że oskarżony pomimo zawieszenia wykonania kary nie powróci więcej na drogę przestępstwa. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie na niekorzyść sprawcy przemawia jednak fakt, iż Adam Zieliński był uprzednio aż 3 karany za popełnienie przestępstw przeciwko mieniu. Pomimo stosowania różnych kar, o różnym stopniu dolegliwości oskarżony nie wyciągnął żadnych wniosków i nie zmienił swojej postawy.

Według Sądu ta okoliczność aż nadto wyraźnie zaprzecza przyjęciu pozytywnej prognozy, iż oskarżony nie dopuści się ponownie popełnienia przestępstwa. W związku z tym Sąd stwierdzając brak pozytywnej prognozy, nie zastosował wobec oskarżonego zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności.

Orzeczona kara zdaniem Sądu powinna pozwolić oskarżonemu zastanowić się nad własnym postępowaniem i wdrożyć go przez odpowiednio długi proces resocjalizacji do przestrzegania porządku prawnego stanowiąc jednocześnie swoistą odpłatę społeczną za dokonany czyn. Oskarżony musi zdać sobie sprawę, iż tego typu zachowanie powiązane jest z dotkliwymi konsekwencjami, jest w odczuciu społecznym wysoce negatywne i spotyka się ze zdecydowaną reakcją wymiaru sprawiedliwości.

Ponieważ oskarżony otrzymał tzw. bezwzględną karę pozbawienia wolności, Sąd odstąpił od wymierzenia mu kary grzywny. Uznał, bowiem, że skoro oskarżony uzyskiwał z prowadzonej działalności gospodarczej dochód w deklarowanej wysokości 3000 zł, posiada na swym utrzymaniu małoletnie dziecko, to egzekucja ewentualnie orzeczonej kary finansowej i tak okazałaby się bezskuteczna.

Ponadto zgodnie z treścią art. 415 § 4 k.p.k. w zw. z art. 65 § 1 pkt 4 k.p.k. w wyroku pominięto zasądzenie od oskarżonego odszkodowania na rzecz pokrzywdzonych albowiem o tym roszczeniu prawomocnie rozstrzygnął Sąd Rejonowy w Warszawie, wydając w dniu 15 grudnia 2023 r. nakaz zapłaty (I Nc 1234/23), zobowiązujący Adama Zielińskiego do zapłaty 1500 zł.

Zgodnie z treścią art. 624 § 1 k.p.k. Sąd zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, w tym nie wymierzył mu opłaty albowiem uznał, iż oskarżony wobec orzeczonej kary nie posiada perspektyw na jej uiszczenie.

SSR Anna Kowalska

Zarządzenie:

1. Notować w kontrolce uzasadnień,

2. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć oskarżonemu z pouczeniem,

3. Akta przedłożyć za 7 dni od doręczenia lub z apelacją.

Warszawa, dnia 18 marca 2024 r.SSR Anna Kowalska